POLSKA, KRZESZÓW
ZESPÓ? OPACTWA CYSTERSÓW
HISTORIA OPACTWA W KRZESZOWIE



Historia Krzeszowa si?ga 1242 roku, kiedy to w Krzeszowie osiedlili si? benedyktyni z czeskich Opatovic. Sta?o si? tak dzi?ki ksi??nej Annie, wdowie po poleg?ym w bitwie pod Legnic? Henryku Pobo?nym. Ksi??na realizuj?c wol? nie?yj?cego m??a ustanowi?a fundacj?, która okre?la?a miejsce lokowania klasztoru i dobra do niego przyleg?e. Jednak benedyktyni, teren ten, ju? w 1289 roku odst?puj? ksi?ciu ?widnickiemu Bolkowi I. Ksi??? jednak uznaj?c wcze?niejsze, potwierdzone przez papie?a, nadania na rzecz ko?cio?a postanowi?, ?e miejscu tym b?d? ?yli i pracowali cystersi. Przybyli do Krzeszowa cystersi obiecali swojemu dobroczy?cy, ?e on i jego nast?pcy, b?d? chowani w ?wi?tyni.

Do dzisiaj nie ma pewno?ci czy pierwszy klasztor powsta? w samym Krzeszowie czy te? w po?o?onym nieopodal w Krzeszówku. Jedno jest pewne. Zakonny konwent rozwija? si? dynamicznie. Za spraw? cystersów wokó? klasztoru powsta?y wsie: Krzeszów, Krzeszówek, Czadrów, Czadrówek, Lipienica oraz Borówno. Wokó? klasztoru koncentruje si? lokalne ?ycie gospodarcze. Dzi?ki cystersom rozwija si? handel i rzemios?o. Gospodarka rolna osi?ga najwy?szy poziom. Oko?o roku 1400 klasztor ma w posiadaniu ju? 42 wsie i 2 miasta. Oprócz o?rodka religijnego staje si? centrum administracyjnym. Promieniuje na ca?y region. Dynamiczny rozwój klasztoru przerywa najazd husycki w 1426 roku. Husyci niszcz? okoliczne wioski. Nie oszcz?dzaj? tak?e klasztoru. Zniszczony zostaje nie tylko wa?ny dla ?l?ska o?rodek kultu religijnego, ale tak?e ca?y, wa?ny dla regionu, organizm administracyjno – gospodarczy, który na blisko sto lat przestaje pe?ni? swoj? rol?. Odbudowa zgromadzenia krzeszowskiego nast?puje dopiero ok. 1520 roku. Nie bez znaczenia by?o wsparcie jakie konwentowi udzieli?a stolica apostolska. W 1547 roku papie? Pawe? III nada? tutejszym opatom prawo do u?ywania infu?y i insygniów biskupich, co znacznie podnios?o rang? tego miejsca. Powoli klasztor odzyskuje utracone dobra, i na powrót staje si? centrum religijnym i gospodarczym. „Z?oty wiek” Krzeszowa nastaje w 1660 roku wraz z obj?ciem funkcji opata przez Bernarda Rosa. Dokonuje on renowacji klasztoru oraz ko?cio?a, buduje nowy ko?ció? pw ?w. Józefa, wznosi 33 stacje Kalwarii, kaplic? betlejemsk?. W 1686 roku buduje kaplic? ?w. Anny na wzgórzu opodal Krzeszowa. Opat Rosa by? wielkim mecenasem kultury i sztuki. Dzi?ki niemu Krzeszów staje si? miejscem gdzie spotykaj? si? najwybitniejsi budowniczowie i arty?ci tamtej epoki. To w?a?nie dzi?ki temu opatowi w Krzeszowie pojawia si? Michael Willman, najwybitniejszy malarz na ?l?sku swoich czasów zwany przez potomnych ?l?skim Rembrantem. Ale Rosa nie koncentruje si? tylko na rozbudowie klasztoru. Dba te? o ?ycie duchowe. Powo?uje do ?ycia Bractwo ?wi?tego Józefa. Sprawia, ?e w?a?nie Krzeszów staje si? centrum kontrreformacji promieniuj?cym nie tylko na ca?y ?l?sk, ale tak?e na Czechy i po?udniowe Niemcy. Na szcz??cie dla Krzeszowa dzie?o Rosa godnie kontynuuje jego nast?pca. Drewniane kaplice Drogi Krzy?owej zast?puje murowanymi, buduje kaplice przydro?ne ku czci ?w. Anny, które mo?na, podró?uj?c po okolicach Krzeszowa, podziwia? do dzisiaj.

Rozkwit Krzeszowa trwa. W 1728 roku na polecenie opata Innocentego Fritscha rozpocz?to rozbiórk? starego ko?cio?a i rozpocz?to budow? nowego barokowego ko?cio?a ?w. Marii wraz z przylegaj?cym mauzoleum oraz klasztorem. Zbudowany zosta? równie? dom opata. Jednak ju? w 12 lat pó?niej wraz z przy??czeniem ?l?ska do Prus czasy ?wietno?ci klasztoru zaczynaj? si? ko?czy?. W 1810 roku król pruski Fryderyk III wydaje edykt, na mocy którego opactwo krzeszowski przestaje istnie?. Zakonnicy musz? opu?ci? swój konwent, a ca?y maj?tek przepada na rzecz pa?stwa pruskiego. Na szcz??cie ?wi?tynie i zabudowania klasztorne, chocia? trac? na znaczeniu jako o?rodki kultu religijnego, s? pod opiek? konserwatorów, co uchroni?o ca?y zabytkowy kompleks od kompletnej ruiny. Stan ten trwa? do 1924 roku. Wtedy to do Krzeszowa po wielu wiekach nieobecno?ci wrócili benedyktyni, którzy na powrót zak?adaj? swoje opactwo. To dzi?ki ich pracy ca?emu kompleksowi udaje si? odzyska? ?wietno??. Benedyktyni, zgodnie ze swoimi zwyczajami du?o uwagi po?wi?caj? tak?e dokumentowaniu i opisywaniu historii tego miejsca i dokona? cystersów. W 1940 roku ca?y maj?tek klasztoru zosta? przej?ty przez III Rzesz?. W budynkach klasztornych zorganizowano miejsce internowania dla ?l?skich ?ydów. Budynki, w których przez wieki ?yli zakonnicy wykorzystywane by?y tak?e jako obóz przej?ciowy dla je?ców wojennych.

Po II wojnie, w 1946 roku, w klasztorze osiedli?y si? siostry benedyktynki ze Lwowa. Natomiast pocz?wszy od roku 1970 probostwem zawiaduj? polscy cystersi. Dla historii Krzeszowa niezwykle wa?ne by?y dwa wydarzenia. W 1997 roku, podczas pielgrzymki do ojczyzny papie? Jan Pawe? II koronowa? obraz Matki Bo?ej ?askawej. W 1998 roku ojciec ?wi?ty podniós? ?wi?tyni? w Krzeszowie do godno?ci Bazyliki Mniejszej. Obecnie Krzeszów pe?ni rol? g?ównego sanktuarium Diecezji Legnickiej.