POLSKA, KRZESZÓW
ZESPÓÂ? OPACTWA CYSTERSÓW
HISTORIA OPACTWA W KRZESZOWIE



Historia Krzeszowa si??ga 1242 roku, kiedy to w Krzeszowie osiedlili si?? benedyktyni z czeskich Opatovic. StaÂ?o si?? tak dzi??ki ksi??Â?nej Annie, wdowie po polegÂ?ym w bitwie pod LegnicÂ? Henryku PoboÂ?nym. Ksi??Â?na realizujÂ?c wol?? nieÂ?yjÂ?cego m??Â?a ustanowiÂ?a fundacj??, która okreÂ?laÂ?a miejsce lokowania klasztoru i dobra do niego przylegÂ?e. Jednak benedyktyni, teren ten, juÂ? w 1289 roku odst??pujÂ? ksi??ciu Â?widnickiemu Bolkowi I. KsiÂ?Â??? jednak uznajÂ?c wczeÂ?niejsze, potwierdzone przez papieÂ?a, nadania na rzecz koÂ?cioÂ?a postanowiÂ?, Â?e miejscu tym b??dÂ? Â?yli i pracowali cystersi. Przybyli do Krzeszowa cystersi obiecali swojemu dobroczy??cy, Â?e on i jego nast??pcy, b??dÂ? chowani w Â?wiÂ?tyni.

Do dzisiaj nie ma pewnoÂ?ci czy pierwszy klasztor powstaÂ? w samym Krzeszowie czy teÂ? w poÂ?oÂ?onym nieopodal w Krzeszówku. Jedno jest pewne. Zakonny konwent rozwijaÂ? si?? dynamicznie. Za sprawÂ? cystersów wokóÂ? klasztoru powstaÂ?y wsie: Krzeszów, Krzeszówek, Czadrów, Czadrówek, Lipienica oraz Borówno. WokóÂ? klasztoru koncentruje si?? lokalne Â?ycie gospodarcze. Dzi??ki cystersom rozwija si?? handel i rzemiosÂ?o. Gospodarka rolna osiÂ?ga najwyÂ?szy poziom. OkoÂ?o roku 1400 klasztor ma w posiadaniu juÂ? 42 wsie i 2 miasta. Oprócz oÂ?rodka religijnego staje si?? centrum administracyjnym. Promieniuje na caÂ?y region. Dynamiczny rozwój klasztoru przerywa najazd husycki w 1426 roku. Husyci niszczÂ? okoliczne wioski. Nie oszcz??dzajÂ? takÂ?e klasztoru. Zniszczony zostaje nie tylko waÂ?ny dla Â?lÂ?ska oÂ?rodek kultu religijnego, ale takÂ?e caÂ?y, waÂ?ny dla regionu, organizm administracyjno – gospodarczy, który na blisko sto lat przestaje peÂ?ni?? swojÂ? rol??. Odbudowa zgromadzenia krzeszowskiego nast??puje dopiero ok. 1520 roku. Nie bez znaczenia byÂ?o wsparcie jakie konwentowi udzieliÂ?a stolica apostolska. W 1547 roku papieÂ? PaweÂ? III nadaÂ? tutejszym opatom prawo do uÂ?ywania infuÂ?y i insygniów biskupich, co znacznie podniosÂ?o rang?? tego miejsca. Powoli klasztor odzyskuje utracone dobra, i na powrót staje si?? centrum religijnym i gospodarczym. „ZÂ?oty wiek” Krzeszowa nastaje w 1660 roku wraz z obj??ciem funkcji opata przez Bernarda Rosa. Dokonuje on renowacji klasztoru oraz koÂ?cioÂ?a, buduje nowy koÂ?cióÂ? pw Â?w. Józefa, wznosi 33 stacje Kalwarii, kaplic?? betlejemskÂ?. W 1686 roku buduje kaplic?? Â?w. Anny na wzgórzu opodal Krzeszowa. Opat Rosa byÂ? wielkim mecenasem kultury i sztuki. Dzi??ki niemu Krzeszów staje si?? miejscem gdzie spotykajÂ? si?? najwybitniejsi budowniczowie i artyÂ?ci tamtej epoki. To wÂ?aÂ?nie dzi??ki temu opatowi w Krzeszowie pojawia si?? Michael Willman, najwybitniejszy malarz na Â?lÂ?sku swoich czasów zwany przez potomnych Â?lÂ?skim Rembrantem. Ale Rosa nie koncentruje si?? tylko na rozbudowie klasztoru. Dba teÂ? o Â?ycie duchowe. PowoÂ?uje do Â?ycia Bractwo Â?wi??tego Józefa. Sprawia, Â?e wÂ?aÂ?nie Krzeszów staje si?? centrum kontrreformacji promieniujÂ?cym nie tylko na caÂ?y Â?lÂ?sk, ale takÂ?e na Czechy i poÂ?udniowe Niemcy. Na szcz??Â?cie dla Krzeszowa dzieÂ?o Rosa godnie kontynuuje jego nast??pca. Drewniane kaplice Drogi KrzyÂ?owej zast??puje murowanymi, buduje kaplice przydroÂ?ne ku czci Â?w. Anny, które moÂ?na, podróÂ?ujÂ?c po okolicach Krzeszowa, podziwia?? do dzisiaj.

Rozkwit Krzeszowa trwa. W 1728 roku na polecenie opata Innocentego Fritscha rozpocz??to rozbiórk?? starego koÂ?cioÂ?a i rozpocz??to budow?? nowego barokowego koÂ?cioÂ?a Â?w. Marii wraz z przylegajÂ?cym mauzoleum oraz klasztorem. Zbudowany zostaÂ? równieÂ? dom opata. Jednak juÂ? w 12 lat póÂ?niej wraz z przyÂ?Â?czeniem Â?lÂ?ska do Prus czasy Â?wietnoÂ?ci klasztoru zaczynajÂ? si?? ko??czy??. W 1810 roku król pruski Fryderyk III wydaje edykt, na mocy którego opactwo krzeszowski przestaje istnie??. Zakonnicy muszÂ? opuÂ?ci?? swój konwent, a caÂ?y majÂ?tek przepada na rzecz pa??stwa pruskiego. Na szcz??Â?cie Â?wiÂ?tynie i zabudowania klasztorne, chociaÂ? tracÂ? na znaczeniu jako oÂ?rodki kultu religijnego, sÂ? pod opiekÂ? konserwatorów, co uchroniÂ?o caÂ?y zabytkowy kompleks od kompletnej ruiny. Stan ten trwaÂ? do 1924 roku. Wtedy to do Krzeszowa po wielu wiekach nieobecnoÂ?ci wrócili benedyktyni, którzy na powrót zakÂ?adajÂ? swoje opactwo. To dzi??ki ich pracy caÂ?emu kompleksowi udaje si?? odzyska?? Â?wietnoÂ???. Benedyktyni, zgodnie ze swoimi zwyczajami duÂ?o uwagi poÂ?wi??cajÂ? takÂ?e dokumentowaniu i opisywaniu historii tego miejsca i dokona?? cystersów. W 1940 roku caÂ?y majÂ?tek klasztoru zostaÂ? przej??ty przez III Rzesz??. W budynkach klasztornych zorganizowano miejsce internowania dla Â?lÂ?skich Â?ydów. Budynki, w których przez wieki Â?yli zakonnicy wykorzystywane byÂ?y takÂ?e jako obóz przejÂ?ciowy dla je??ców wojennych.

Po II wojnie, w 1946 roku, w klasztorze osiedliÂ?y si?? siostry benedyktynki ze Lwowa. Natomiast poczÂ?wszy od roku 1970 probostwem zawiadujÂ? polscy cystersi. Dla historii Krzeszowa niezwykle waÂ?ne byÂ?y dwa wydarzenia. W 1997 roku, podczas pielgrzymki do ojczyzny papieÂ? Jan PaweÂ? II koronowaÂ? obraz Matki BoÂ?ej Â?askawej. W 1998 roku ojciec Â?wi??ty podniósÂ? Â?wiÂ?tyni?? w Krzeszowie do godnoÂ?ci Bazyliki Mniejszej. Obecnie Krzeszów peÂ?ni rolÂ? gÂ?ównego sanktuarium Diecezji Legnickiej.